آدرس موسسهتهران، خیابان دکتر شریعتی، خیابان خواجه نصیرطوسی، نرسیده به میدان سپاه ،روبروی کوچه طاهریان ، پلاک 219 (ساختمان شادی)واحد1 تلفن موسسه77615713-021   ، 77644804 - 021

اینستاگرام

 


نويسنده: سرهنگ بازنشسته محمدرضا اكبر حلوايي*

             معاون سابق مشمولان و امور معافیت های سازمان وظیفه عمومی

يکي از اخباري که اخيرا و به واسطه کارکرد فضاي مجازي در جامعه شنيده مي شود، موضوع تيراندازي سربازان در پادگان ها به سوي دوستان و فرماندهان خود است؛ موضوعي که اتفاقا تازه نيست و با تاريخ خدمت اجباري در همه کشورها عجين است. قطعا خودزني و ديگرزني در همه ادوار در پادگان ها و خصوصا از سوي سربازان صورت گرفته و چنانچه فکر اساسي براي مقابله منطقي با آن صورت نگيرد و سربازي با همين شيوه ادامه يابد، بازهم شاهد اين اتفاق ها خواهيم بود. تيراندازي در کهريزک نيز در همين چارچوب قابل تحليل و بررسي است.

به طور کلي اين گونه رفتارها از سوي سربازان را بايد در موارد زير جست وجو کرد:

۱- غفلت يا بي توجهي سازمان وظيفه عمومي:
الف- شماري از مشمولان به دلايل مختلف داراي زمينه بيماري هاي روحي و رواني هستند که يا موقع اعلام آمادگي براي اعزام به خدمت، از ترس محدوديت هاي معافيت پزشکي در استخدام و حتي رفتار جامعه با آنها، کتمان مي کنند که بعضا با غفلت پزشکان که معاينه اوليه و تشخيص آنان، با همان زمينه هاي بيماري به مراکز نيروهاي مسلح اعزام مي شوند.

ب - بيماري و سوابق درماني خود را در مراحل رسيدگي براي اعزام بيان مي کنند؛ ليکن با اين تفکر که قصد فرار از خدمت را دارند يا سابقه دو بار بستري در بيمارستان رواني را ندارند از سوي شوراي پزشکي وظيفه عمومي و با سختگيري فراتر از آيين نامه مربوط-که اتفاقا آن هم سختگيرانه نوشته شده- در حد معافيت تشخيص داده نشده و به خدمت اعزام مي شوند.

۲- شرايط خدمتي در نيروهاي مسلح و عدم توجه به شرايط روحي سربازان در مراکز نظامي:

الف - شرايط نامساعد خدمتي در برخي مراکز نيروهاي مسلح:
برخي پادگان هاي نيروهاي مسلح به دلايل نظامي در نقاط مرزي و محروم واقع شده و عدم دسترسي سربازان به وسايل تفريحي و سرگرمي، کمبود امکانات ورزشي در يگان ها، فشار ماموريتي بيش از توان به سربازان و... آنان را در شرايط روحي و رواني سخت قرار مي دهد که منجر به رفتارهاي نامتعارف مي شود.

ب- رفتار غلط و غيرپدرانه برخي فرماندهان و کارکنان نيروهاي مسلح:
هرچند که اصول نظامي و آيين نامه انضباطي نيروهاي مسلح تاکيد بر رفتار پدرانه و قاضي مآبانه فرماندهان در مواجهه با تخلفات کارکنان داشته و حتي تنبيه دسته جمعي را نهي کرده است، ليکن برخي فرماندهان اين موارد را رعايت نمي کنند و با اين فکر که بايد براي ساخته شدن سربازها آنان را در فشار قرار داد و حتي تحقير کرد، شرايط سختي را براي سربازان به وجود مي آورند که سبب تشديد مشکلات روحي آنان مي شود و نهايتا با دستيابي به اسلحه اقدام به خودزني يا ديگرزني مي کنند.

پ- بعد مسافت محل خدمت و زندگي سربازان:
هرچند که وظيفه عمومي تلاش دارد سربازان را در مراکز نزديک به استان محل زندگي اختصاص دهد اما آمايش سرزميني مراکز آموزش، شرايط برخي نيروهاي مسلح در پذيرش يا عدم پذيرش سربازان خاص و... مانع از اجراي دقيق اين خواسته مي شود.البته نبايد غفلت کرد که اين اقدام وظيفه عمومي فقط در تخصيص مرکز آموزش مصداق دارد و به کارگيري سربازان پس از اتمام آموزش بر عهده نيروهاي مسلح است که با توجه به پراکندگي يگان ها، سربازان را تقسيم مي کنند. به هر حال دوري محل خدمت از محل زندگي، سربازان را از نظر خلا عاطفي، تشديد مشکلات خانواده خصوصا در بعد معيشت به دليل اعزام به سربازي و کاهش درآمد، احساس بي اثر بودن سربازي در زندگي فردي، دور شدن از شرايط کاري و زندگي، فشارهاي بي مورد خانواده همسر و... به جايي مي رساند که متاسفانه راه رهايي را در خودزني مي بيند و آنجا که شرايط محيط خدمتي، رفتار فرماندهان يا همقطاران اين احساس را تشديد مي کند، موضوع ديگرزني يا کشتار جمعي هم به اين رفتار اضافه مي شود. حقيقت آن است که نيروهاي مسلح و خصوصا ستاد کل بايد اين موضوع را ريشه يابي کند و بدون تعصب به سربازي اجباري، راهکاري عاقلانه براي موضوع سربازي از نظر مدت و کيفيت و حداقل خوشايندسازي آن از طريق تسهيل شرايط خدمتي، توجيه فرماندهان به چگونگي رفتار با سربازان و پايش روحي و رواني سربازان در حين خدمت بيابد.


روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4148 به تاريخ 28/6/96، صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:
magiran.com/n3630773


آثار ديگري از "سرهنگ بازنشسته محمدرضا اكبر حلوايي"

هزينه هاي آشكار و ضمني
سرهنگ بازنشسته محمدرضا اكبر حلوايي*، دنياي اقتصاد 18/3/95